Dişlerinizi Tanıyın
Hayatımız boyunca iki grup diş dizimiz vardır.
- Süt diş dizisi
- Daimi diş dizisi
Toplamda 20 süt dişimiz 32 tane de daimi dişimiz mevcuttur.
Diş Yapıları
Diş Kuronu: Dişin ağızda görülen kısmıdır.
Diş Kökü: Dişin ağızda görülmeyen alveol kemiği içinde yer alan kısmıdır.
Diş kuronu tabakaları; mine, dentin ve pulpadan oluşurken, diş kökü ise sement, dentin ve pulpadan oluşur.
Kemik içinde diş kökünün bulunduğu yuvaya diş soketi denilir.
Dişe komşu (periodontal) yapılar :
. Gingiva ( dişeti)
. Periodontal Ligament: Diş kökü ile diş kökünü çepeçevre saran alveol kemiği arasında bulunan çeşitli şekillerde ve özelliklerde olan yumuşak iplikciklerdir.
Dişin ortodontik kuvvetlerle hareket etmesi periodontal ligamentlerle olur
.(Bkz. Dişler nasıl hareket eder.)
Alveol kemiği: Dişi destekleyen ve çepeçevre saran kemik dokusudur.
Süt Dişi Dizisi
Süt dişlerinin ağızda sürme(ağızda yer alma) zamanlarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.
Süt dişleri |
Sürme Zamanları |
Orta kesici |
6.-12. ay |
Yan kesici |
9.-13. ay |
Köpek dişi |
16.-23. ay |
Birinci süt azı dişi |
13.-19.ay |
İkinci süt azı dişi |
23.-33. ay |
Süt dişleri 7-8 yaşlarında sırayla sallanıp düşerler ve yerlerine daimi dişler yerleşir. Karışık dişlenme denilen bu dönem 6-8 yaşlarında başlar 12-13 yaşlarında tamamlanır. Karışık dişlenme döneminde ağızda hem süt dişleri hem de daimi dişler mevcuttur. 20 yaş dişlerinin sürmesi ile de daimi dişlenme tamamlanır.
Daimi diş dizisi
Daimi dişlerinin ağızda sürme(ağızda yer alma) zamanlarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.
Daimi dişler |
Sürme Zamanları |
Orta kesici |
6-8 yaş |
Yan kesici |
6,5-9 yaş |
Köpek dişi |
9-12 yaş |
Birinci küçük azı dişi |
8-12 yaş |
İkinci küçük azı dişi |
8,5-13 yaş |
Birinci büyük azı dişi |
6-7 yaş |
İkinci büyük azı dişi |
11-14 yaş |
Üçüncü büyük azı dişi |
17-25 yaş |
Süt dişlenmeden daimi dişlenmeye geçiş aşamasında ortodonti açısından çeşitli problemler olabilir.
Çürük nedeni ile süt dişleri erken çekilebilir ve çekilen dişin yeri korunmazsa mevcut boşluk komşu dişlerin hareketi ile kapanabilir. Böylece alttan gelen dişe yer kalmaz (Bkz. Süt dişleri deyip geçmeyin).
Özellikle ön bölgede süt dişleri sallanıp düştüğünde oluşan boşluklara dil girip her yutkunmada uyguladığı basınç ile daimi dişlerin sürmesini engelleyebilir.
Dişlerin değişme döneminde özellikle süt köpek dişleri erken temas oluşturup alt çenenin kaymasına sebep olabilir, bu durum da ileride çene eklemi problemi oluşturabilir.